Dieta bezglutenowa – co powinnaś o niej wiedzieć?

Już jakiś czas temu o glutenie zrobiło się dosyć głośno – publicznie kwestionowano jego wpływ na zdrowie i skutki stosowania diety z jego nadmiarem. Częściej również słyszy się o uczuleniach na ten składnik i korzyści wynikających ze zmiany diety na tą bez glutenu lub z jego mocno ograniczoną ilością. Czym tak naprawdę jest gluten i kiedy powinno stosować się dietę bezglutenową? Jaki ma wpływ na nasz organizm ma ten składnik?

Czym jest gluten?

Gluten to mieszanina białek roślinnych, gluteniny i gliadyny, występująca w ziarnach niektórych zbóż takich jak pszenica, żyto, czy jęczmień. Kiedy mąkę pszenną wymiesza się z wodą, białka glutenowe tworzą lepką sieć o lepiącej się konsystencji. To właśnie za sprawą glutenu ciasto jest elastyczne i rośnie podczas wypiekania. Łatwo wysnuć więc, że gluten jest obecny w znacznej części żywności, którą przyjmujemy na co dzień. W przypadku braku nietolerancji, uczulenia czy innych chorób zalecających stosowanie diety bezglutenowej, nie jest szkodliwy dla zdrowia.

Badania naukowe wykazały między innymi pozytywny wpływ glutenu na mikroflorę naszych jelit, obniżenie trójglicerydów, utlenionego LDL. Może również pomagać w obniżaniu ciśnienia krwi oraz korzystnie wpływać na układ immunologiczny. Warto pamiętać, że spożywanie produktów z pełnego ziarna wiąże się z mniejszym ryzykiem występowania wielu chorób. Dieta to ważny element życia codziennego bezpośrednio wpływający na zdrowie, samopoczucie i kondycję organizmu. Ważne by była zbilansowana i pełnowartościowa, dostarczająca organizmowi wszystkich składników odżywczych, jakich potrzebuje.

Produkty i składniki zawierające gluten

Gluten obecny jest w pszenicy, pszenżycie, życie, pszenicy orkisz, jęczmieniu, mące z pszenicy durum, kaszy mannej, mące graham, semolinie. Dlatego też produkty, w których jest gluten (chyba, że na opakowaniu zaznaczono, że jest to wyrób “gluten-free” ) to chleb, makaron, piwo, ciasta, ciastka torty, krakersy, herbatniki, paluszki, sosy, dressingi, także te z torebek. Gluten również często znajduje się w żywności przetworzonej, której oczywiście dla zdrowia należy unikać. Również niektóre leki i suplementy diety mogą zawierać gluten. Osoby znajdujące się na diecie bezglutenowej więc muszą tak ułożyć swój jadłospis, żeby całkowicie zrezygnować z tych produktów. W ich sytuacji wskazane jest natomiast jedzenie ryb, jajek, nabiału, warzyw, owoców, roślin strączkowych, bulwiastych, ziół czy zbóż bezglutenowych takich jak ryż, siemię lniane, sorgo, tapioka, gryka czy amarantus.

Celiakia i inne schorzenia

Najpoważniejszym stopniem nietolerancji glutenu jest choroba zwana celiakią. Dotyka ok. 1% populacji ludzkiej i jest reakcją immunologiczną na białka zbożowe prolaminy trafiające do przewodu pokarmowego. Nadmierna reakcja na składnik powoduje, że organizm traktuje ją jako wrogą substancję. Osobom chorym na celiakię gluten uszkadza błonę śluzową jelita i zaburza, bądź wręcz uniemożliwia wchłanianie składników odżywczych.

Osoby źle tolerujące gluten uskarżać się mogą na takie objawy jak biegunki, bóle brzucha, wzdęcia, uczucie zmęczenia, ospałości, depresję i inne, występujące indywidualnie. W odróżnieniu od chorych na celiakię, osoby z nietolerancją po spożyciu glutenu odczuwają jedynie negatywne samopoczucie, bez uszkodzenia kosmków jelitowych.